ข้อมูลแนะนำวัดกันตทาราม หรือวัดใหม่จีนกัน ในสื่อออนไลน์มักมีการส่งต่อข้อมูลว่าอุโบสถของวัดเป็นแบบมอญ หรือศิลปะมอญ ทั้งที่เมื่อพิจารณารูปแบบโดยรวมแล้วพบว่ารูปแบบอาคารทรงตึกก่ออิฐขึ้นจรดหน้าบันอาคาร มีเฉลียงด้านหน้า-หลัง และการประดับตกแต่งหน้าบันด้วยชามกระเบื้องในโครงลายก้านแย่งนั้นเป็นรูปแบบหนึ่งของอาคารทรงตึกที่ปรากฏอยู่หลายแห่งในย่านคลองบางหลวง สัมพันธ์กับกลุ่มอาคารทรงตึกแบบเก่าสืบจากสมัยอยุธยาตอนปลาย ทั้งแบบมีหลังคาเครื่องลำยองและไม่มีเครื่องลำยอง อาทิ อุโบสถ (เก่า) วัดทองศาลางาม อุโบสถวัดตโน อุโบสถวัดบางไส้ไก่ (ปัจจุบันรื้อถอนสร้างอุโบสถหลังใหม่แทน) เมื่อพิจารณาประวัติการสร้างพบว่าชาวบ้านชาวไทยและจีนได้ยกที่สวนพลูริมคลองบางน้ำชนและสร้างวัดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 เรียกชื่อตามนามผู้สร้างว่า “วัดใหม่จีนกัน” การพิจารณารูปแบบพบว่ามีการออกแบบผังอาคารที่มีการสร้างเจดีย์ทรงเครื่องเรียงรายเป็นบริวารโดยรอบอุโบสถ แบบแผนลายประดับหน้าบัน และรูปแบบอาคารทรงตึกสัมพันธ์กับแรงบันดาลใจจากอุโบสถวัดราชคฤห์ในย่านเดียวกัน ซึ่งตามประวัติสร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 2-3 โดยวัดดังกล่าวมีฐานะเป็นพระอารามหลวง ในสมัยรัตนโกสินทร์รัชกาลที่ 1 ทรงโปรดเกล้าฯ ให้พระสุเมธน้อย หนึ่งในสามพระเถระฝ่ายรามัญ (มอญ) มาปกครองวัดแห่งนี้ ชาวบ้านจึงเรียกวัดดังกล่าวว่า “วัดบางยี่เรือมอญ” ดังนั้นรูปแบบอุโบสถวัดกันตทารามจึงไม่ใช่งานสถาปัตยกรรมแบบมอญ แต่เป็นการเรียกด้วยเหตุจากแรงบันดาลใจการสร้างจากวัดมอญ (พุทธศาสนานิกายรามัญ) เข้าใจว่าคงหมายเรียกว่าแบบวัดมอญ ก่อนย่อเหลือเพียงแบบมอญที่ก่อให้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อนสืบมา

ที่ตั้งวัดกันตทาราม กรุงเทพฯ วัดตั้งอยู่ริมคลองบางน้ำชน ในอดีตสามารถเดินทางทางเรือถึงกันโดยสะดวกกับวัดราชคฤห์ตั้งอยู่บริเวณปากคลองที่เชื่อมกับคลองบางหลวง (บางกอกใหญ่)
ที่มา ปรับปรุงจาก https://www.google.com/maps/place/Bang+Yi+Ruea,+Thon+Buri,+Bangkok+10600 (เข้าถึงข้อมูล 4 ส.ค. 2566)

อุโบสถวัดราชคฤห์ กรุงเทพฯ