ถนนบำรุงเมืองที่รู้จักกันในปัจจุบัน แต่เดิมเป็นแนวถนนเสาชิงช้า สร้างขึ้นพร้อมการสถาปนากรุงเทพฯ เป็นเส้นต่อจากถนนโรงม้า (บริเวณพระบรมมหาราชวัง) ผ่านเสาชิงช้า ไปจนถึงประตูผี (สำราญราษฎร์) นับเป็นถนนสำคัญในฐานะถนนศูนย์กลางพระนคร ใช้ในพระราชพิธี และเป็นเส้นที่ตัดผ่านย่านการค้าอดีต (ชุมชนบ้านสาย ชุมชนบ้านดินสอ ตลาดเสาชิงช้า ตลาดประตูผี) ถนนสายนี้ได้รับการปรับปรุงให้เป็นถนนทันสมัยตามแบบอย่างตะวันตกในสมัยรัชกาลที่ 4 พระราชทานนามใหม่ว่า ถนนบำรุงเมือง ต่อมาช่วงต้นรัชกาลที่ 5 พ.ศ. 2413 ได้มีการปรับปรุงถนนอีกครั้ง และเนื่องจากแต่เดิมเจ้าของที่ดินสร้างบ้านเรือนของตนไว้ไม่ได้ขนาดและแนวเหลื่อมล้ำกัน จึงมีการรื้อถอนทิ้ง และโปรดเกล้าฯ ให้สร้างตึกแถว 2 ฟากถนนขึ้นใหม่ให้มีรูปแบบและแนวระดับตามแปลนเดียวกันทั้งหมด โดยการสร้างตึกแถวสองข้างทางถนนบำรุงเมืองนี้ ผู้คนยังสามารถสังเกตเห็นเค้าโครงตึกแถวที่สร้างในช่วงเวลาดังกล่าวจากแนวระนาบตึกแถวในปัจจุบันที่ตั้งติดเลียบไปกับแนวถนนได้ (ภาพที่ 1)

ทั้งนี้การสร้างตึกแถวริมถนนครั้งต้นรัชกาลที่ 5 คงไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะเลียบถนนบำรุงเมืองเท่านั้น หากพิจารณาบริเวณถนนเฟื่องนครและถนนตะนาวที่ตัดขวางผ่านเส้นบำรุงเมือง (ละแวกแยกสี่กั๊กเสาชิงช้า) จะพบตึกแถวที่สร้างในรูปลักษณะที่คล้ายคลึงในด้านรูปแบบและแนวระนาบเลียบถนนด้วย เห็นได้จากตึกแถวเลียบถนนเฟื่องนคร (ขนานกับวัดราชบพิธฯ และกระทรวงมหาดไทย) ที่มีลักษณะใกล้เคียงกับตึกแถวถนนบำรุงเมืองอย่างยิ่ง ซึ่งคงเป็นโครงการปรับปรุงถนนและสร้างตึกแถวเดียวกัน หรืออาจสร้างในช่วงเวลาต่อเนื่องกัน

รูปแบบตึกแถวริมถนนเฟื่องนครที่ปรากฏ เป็นอาคารสองชั้นแบบเรียบง่าย (เช่นเดียวกับที่สร้างเลียบถนนบำรุงเมือง) โดยความกว้างแต่ละคูหาไม่มากนัก บางส่วนมีการทำเป็นคูหาคู่สองห้องเชื่อมต่อกันให้กว้างขึ้น ส่วนหน้าอาคารไม่มีการประดับใดๆ โครงสร้างอาคารก่ออิฐถือปูน มีผนังหนารับน้ำหนักอาคาร ชั้นล่างมีทำประตูทางเข้าเป็นซุ้มโค้งแบน (segmental arch) เหนือประตูเว้นเป็นช่องแสงช่องระบายอากาศ มีกันสาดเหนือช่องประตูยื่นออกมาสั้นๆ ส่วนชั้นสองเจาะช่องหน้าต่างสี่เหลี่ยม ตัวอย่างสำคัญ เช่น หัตถกรรมมาคาร เป็นต้น (ภาพที่ 2)

หัตถกรรมมาคาร ถนนเฟื่องนคร