ย่านคลองบางหลวงเป็นส่วนหนึ่งของเมืองธนบุรี ซึ่งทวีบทบาทความสำคัญมากในสมัยอยุธยาตอนปลายและเป็นศูนย์กลางการปกครองสมัยธนบุรี วัดวาอารามในย่านนี้ย่อมมีบทบาททางศาสนาและเกี่ยวข้องกับชนชั้นนำสมัยธนบุรี ปรากฏทั้งในฐานะวัดประจำพระราชวัง ได้แก่ วัดอรุณาราชวราราม (วัดแจ้ง) และวัดโมลีโลกยาราม (วัดท้ายตลาด) วัดที่ประทับของสมเด็จพระสังฆราช (ชื่น) ได้แก่ วัดหงส์รัตนาราม วัดสำหรับตั้งพระเมรุมาศและพระเมรุของบรรดาเจ้านาย ได้แก่ วัดราชคฤห์ และวัดอินทาราม โดยเฉพาะวัดอินทารามเป็นสถานที่ฝังพระศพและถวายพระเพลิงศพของพระองค์
บทบาทเชิงพื้นที่และความทรงจำสมัยธนบุรีผ่านสมเด็จพระเจ้าตากสินถูกผูกโยงกับวัตถุ สิ่งก่อสร้าง และสถานที่ จนเสริมตำนานให้เป็นรูปธรรมเด่นชัด สิ่งเหล่านี้ดึงดูดผู้ศรัทธาและต่อยอดเป็นกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงศาสนาของบรรดาวัดเก่าของย่านในปัจจุบัน อาทิ ตำนานพระพุทธรูปฉลองพระองค์ และเจดีย์ที่เชื่อว่าบรรจุพระอัฐิของพระองค์ที่วัดอินทาราม วิหารสถานที่เก็บเกลือประจำพระราชวังที่วัดโมลีโลกยาราม พระแท่นพระบรรทมวัดอินทาราม และแท่นประทับวิปัสสนาวัดอรุณาราชวราราม ซึ่งแห่งหลังผนวกเรื่องเล่าความศักดิ์สิทธิ์กลายเป็นกิจกรรมลอดพระแท่นเพื่อล้างอาถรรพ์หนุนดวงเสริมบารมี บ่อน้ำมนต์ศักดิ์สิทธิ์ที่พระองค์ทรงสรงน้ำทุกครั้งในพระราชพิธีสำคัญ และศาลที่สร้างขึ้นบริเวณที่พระโลหิตของพระองค์ได้หยดลงที่วัดหงส์รัตนาราม ไปจนถึงการสร้างเรื่องเล่าเกี่ยวกับพระองค์ในฐานะวีรบุรุษผ่านการสร้างศาล พระบรมรูปสมเด็จพระเจ้าตากสิน และการประกอบพิธีบวงสรวง หรือกิจกรรมบุญเพื่อระลึกความทรงจำเกี่ยวกับพระองค์

เจดีย์กู้ชาติ วัดอินทาราม

พระแท่นสมเด็จพระเจ้าตากสิน ภายในโบสถ์น้อย วัดอรุณราชวราราม
(ที่มา คมชัดลึกออนไลน์, “พระแท่นพระเจ้าตาก” ลอดเสริมชะตา ล้างอาถรรพ์” 4 ก.ย. 2565, เข้าถึงใน https://www.komchadluek.net/amulet/514391, เข้าถึงเมื่อ 25 พ.ค. 2566)