พระที่นั่งบุษบกมาลา เป็นพระที่นั่งสำหรับพระมหากษัตริย์เสด็จออก ประดิษฐานในพระที่นั่งสำคัญ เช่น ที่มุขเด็จด้านทิศเหนือ และที่ผนังมุขด้านทิศใต้ของพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท ในพระบรมมหาราชวัง พระที่นั่งบุษบกมาลามีรูปแบบอย่างไทยประเพณี ประกอบด้วยส่วนฐานที่เป็นฐานสิงห์ลดหลั่นซ้อนชั้นสูงขึ้นไป ที่ท้องไม้ของแต่ละชั้นประดับประติมากรรมครุฑ และเทพนม จบด้วยชั้นบัวหงาย ส่วนกลางประกอบด้วยเสาย่อมุมประดับกาบพรหมศร ประจำยามที่กลางเสา และคันทวยที่หัวเสา รองรับส่วนบนที่เป็นหลังคาทรงปราสาทยอดแหลม ทั้งหมดปิดทองและประดับกระจกสีซึ่งเป็นการแสดงออกถึงความเป็นเรือนฐานันดรสูง สมพระเกียรติแห่งองค์พระมหากษัตริย์เมื่อเสด็จออกในวโรกาสสำคัญ
.
สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพทรงอธิบายว่า เหตุที่เรียกพระที่นั่งรูปแบบนี้ว่า “พระที่นั่งบุษบกมาลา” ดังที่ปรากฏในพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัยมไหสูรยพิมานที่เรียกว่าพระที่นั่งบุษบกมาลามหาจักรพรรดิพิมาน และที่พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาทนั้น เป็นเพราะพระที่นั่งนี้เป็นแบบไทยประเพณีที่มียอดแหลมอย่างที่เรียกกันว่าบุษบก แต่ประดิษฐานอยู่ภายในพระที่นั่งซึ่งเป็นสถาปัตยกรรมขนาดใหญ่อีกชั้นหนึ่ง มิได้ตั้งอยู่กลางแจ้ง โดยทรงเปรียบส่วนยอดแหลมนั้นว่าเหมือนมาลาหรือหมวกที่อยู่ภายในอาคาร
.
พระที่นั่งบุษบกมาลาที่มุขเด็จของพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาทเคยเป็นที่เสด็จออกรับทูตเมืองประเทศราชเมื่อครั้งต้นกรุงรัตนโกสินทร์ นอกจากนี้ ในพระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมโภชในสมัยรัชกาลที่ 6 ได้เสด็จออกเพื่อให้ข้าราชการได้เข้าเฝ้าฯ และเมื่อครั้งพระราชพิธีสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ครบ 200 ปี ในรัชกาลที่ 9 ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้อัญเชิญพระสยามเทวาธิราชมาประดิษฐานเพื่อให้ประชาชนได้สักการะด้วย